Tuấn làm content ở Nhà Sóng, một agency nhỏ ở Hà Nội. Khách mới là Hạt Rẫy, quán cà phê rang xay ở phố Triệu Việt Vương. Khách cho đúng một buổi sáng thứ Bảy để quay, trước khi quán mở cửa lúc 9 giờ.
Lần trước, ở một khách khác, Tuấn mang kịch bản đi quay rồi đi theo kịch bản từ cảnh 1 đến cảnh 10. Đến cảnh 7 thì nắng đã gắt, đến lúc dựng mới phát hiện thiếu cảnh tay cầm sản phẩm. Phải hẹn quay lại, khách không vui.
Lần này Tuấn dán kịch bản vào Claude, kèm mô tả quán: quầy pha cạnh cửa sổ hướng đông, bàn khách dùng đèn vàng, một điện thoại, một chân máy. Claude trả về một bảng tám cảnh, và một cột anh không nghĩ tới: thứ tự quay.
Sáng thứ Bảy, Tuấn xong lúc 8 giờ 20. Bài này chỉ bạn cách làm một shot list như thế.
Tổng quan bài học
Storyboard ở khoá 7 cho thấy video trông thế nào. Shot list biến nó thành một danh sách việc để quay đủ trong một buổi.
Sau bài này bạn sẽ…
- Phân biệt A-roll và B-roll, và biết video cần cả hai.
- Viết shot list bốn cột: Cảnh · Khung · Thời lượng · Ghi chú.
- Nhờ Claude lập bản nháp, rồi sửa nó theo địa điểm và thiết bị thật.
Câu 1/2
Shot list là gì?
A-roll và B-roll
Video ngắn giữ được người xem nhờ mắt luôn có cái mới để nhìn. A-roll mang lời và nội dung chính. B-roll là cảnh minh hoạ chèn lên, giúp đổi hình mà không đổi ý.
A-roll là phần chính mang lời nói (người nói vào máy, cảnh trình diễn chính). B-roll là cảnh phụ chèn lên để minh hoạ. Xếp từng cảnh của video cà phê Hạt Rẫy.
Xếp thẻ 0/6 · chạm thẻ rồi chạm cột, hoặc kéo thả
A-roll
B-roll
💡 Shot list: Cảnh · Khung · Thời lượng · Ghi chú
💡 Kiến thức
Shot list: Cảnh · Khung · Thời lượng · Ghi chú
Mỗi dòng shot list trả lời bốn câu: quay cái gì (Cảnh), máy đặt thế nào (Khung), dài bao nhiêu (Thời lượng), cần nhớ gì (Ghi chú: đạo cụ, ánh sáng, lời thoại).
Hình dung
Như danh sách đi chợ chia theo quầy: đến quầy nào mua hết đồ ở quầy đó, không chạy đi chạy lại.
Ví dụ
Cảnh 3 · Cận, từ trên xuống · 2 giây · hạt rơi vào máy xay, cần nắng cửa sổ bên trái, quay 3 lần.
⭐ Nhớ nhé
- Thời lượng ghi theo video thành phẩm; lúc quay, mỗi cảnh quay dư ra ít nhất 2–3 giây đầu và cuối.
- Đánh số cảnh theo thứ tự xem, nhưng quay theo thứ tự tiện nhất.
- Mỗi cảnh có ít nhất hai lần quay (take) để có cái mà chọn.
Shot list Hạt Rẫy, bản Tuấn sửa từ nháp của Claude:
| # | Cảnh | Khung (9:16) | Thời lượng | Ghi chú | Thứ tự quay |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Hạt rơi vào máy xay | Cận, từ trên xuống | 3 giây | Nắng cửa sổ trái | 1 |
| 2 | Barista: "Sáng nào mình cũng rang" | Trung cảnh ngang ngực | 6 giây | 3 take, chừa chỗ dưới cho phụ đề | 3 |
| 3 | Phin nhỏ giọt | Cận, ngang tầm ly | 3 giây | Nền tối | 2 |
| 4 | Khách nhấp ngụm đầu | Trung cảnh, hơi chéo | 4 giây | Đèn vàng bật | 5 |
Dòng nào dùng được?
Mỗi lượt, chọn dòng shot list giúp người quay làm đúng ngay tại chỗ.
Lượt 1/4
Lượt 2/4
Lượt 3/4
Lượt 4/4
Quay theo thứ tự nào?
Thứ tự xem và thứ tự quay là hai chuyện khác nhau. Gom cảnh theo địa điểm và ánh sáng trước, rồi mới theo kịch bản.
Kịch bản Hạt Rẫy có 8 cảnh ở hai nơi: quầy pha (nắng sáng) và bàn khách (đèn vàng). Sắp thứ tự quay cho buổi sáng hiệu quả nhất.
Sắp thứ tự dùng mũi tên để đổi chỗ
- 1Quay mọi cảnh ở quầy pha: xay, pha phin, rót sữa
- 2Quay thêm vài cảnh dự phòng ở cả hai nơi
- 3Xem nhanh lại các clip trước khi dọn đồ
- 4Chuyển sang bàn khách, bật đèn vàng
- 5Dựng máy ở quầy pha lúc nắng còn đẹp
- 6Quay A-roll của barista ở quầy khi ánh sáng ổn định
- 7Quay cảnh ly trên bàn và khách cầm ly
Cộng thời lượng trước khi quay
Shot list có 8 cảnh dài 3, 2, 6, 2, 4, 3, 5 và 3 giây. Video thành phẩm dài bao nhiêu giây?
10 giây
Chấm một dòng shot list
Chấm điểm
Cảnh 5 · Trung cảnh · 4 giây · Khách uống cà phê
Cảnh: rõ quay cái gì, ai làm gì
Khung: rõ góc, cỡ cảnh, hướng dọc
Thời lượng: hợp lý với hành động
Ghi chú: đạo cụ, ánh sáng, số take
Bản sửa: "Cảnh 5 · Khách nữ nhấp ngụm đầu, cười nhẹ, đặt ly xuống · Trung cảnh, máy hơi chéo ngang tầm mắt, mặt ở 1/3 trên khung · 4 giây · Đèn vàng bật, ly đầy, 3 take."
Nhờ Claude lập shot list
Claude viết nháp shot list rất nhanh, nhưng chỉ đúng với những gì bạn kể cho nó. Bạn là người biết quán có cửa sổ hướng nào.
Câu 1/3
Bạn muốn Claude lập shot list từ kịch bản khoá 7. Điều gì quan trọng nhất phải đưa kèm?
Thử ngay
Lấy kịch bản bạn viết ở khoá 7 (hoặc một kịch bản 30 giây bất kỳ). Gửi Claude kèm địa điểm và thiết bị, nhận bản nháp, rồi tự sửa.
Lập shot list với Claude
Tự kiểm
Tự động lưu trong trình duyệt của bạn.
Mang theo
- Shot list có bốn cột: Cảnh · Khung · Thời lượng · Ghi chú; thêm cột thứ tự quay.
- Video cần cả A-roll mang lời và B-roll minh hoạ.
- Quay theo địa điểm và ánh sáng, không theo thứ tự kịch bản.
- Cộng thời lượng trước khi quay; mỗi cảnh quay dư đầu cuối và ít nhất hai take.
- Claude viết nháp, bạn sửa theo nơi quay và thiết bị thật.
Nhìn lại
Tự động lưu trong trình duyệt của bạn.